Menaxhim vete apo me agjenci: çfarë të zgjedhësh
Të bësh vetë menaxhimin apo t'ia lësh agjencisë: çfarë mbulon komisioni, çfarë kontrollon ti dhe kur ndryshon llogaria.
Telefonata në orën më të keqe
Rrjedhja e ujit ndodh të shtunën në mbrëmje. Qiramarrësi telefonon, ti je në Milano ose në një darkë, dhe në kokë të bien tri pyetje: kë të thërras, kush e paguan dhe a do ta dijë pronari. Po të kishte një agjenci, dikush tjetër do ta merrte telefonatën. Por a ia vlen komisioni që paguan çdo muaj?
Përgjigjja nuk është e njëjtë për të gjithë. Varet nga sa prona ke, sa larg jeton, sa shpesh ndërrohet qiramarrësi dhe sa shumë punë fizike mund të bësh vetë.
Çfarë bën agjencia në të vërtetë
Një agjenci e mirë merr telefonatat, organizon vizitat, përgatit kontratën, mbledh qiranë, mban faturat dhe thërret mjeshtrin kur duhet. Ti mbetesh pronar, por nuk je më pika e parë e kontaktit.
Komisioni nuk mbaron me gjetjen e qiramarrësit. Ai vazhdon sa zgjat marrëdhënia, sepse puna vazhdon: pagesat, faturat, defektet, rinovimi. Kur krahason oferta, krahaso këtë punë mujore, jo vetëm çmimin e fillimit.
Pyet gjithashtu kush e nënshkruan kontratën me qiramarrësin, në emër të kujt mblidhet qiraja dhe kush e mban depozitën. Nëse depozita mbahet nga agjencia, duhet të jetë e shkruar si kthehet dhe kush përgjigjet për të.
Çfarë mban vetë pronari
Kur e bën vetë, ti vendos për qiramarrësin, për çmimin dhe për çdo riparim. Nuk ka komision mujor dhe nuk ka ndërmjetës mes teje dhe atij që jeton në apartament. Ky kontroll ka vlerë, sidomos kur prona është e familjes ose kur do ta përdorësh vetë pas disa vitesh.
Kontrolli kërkon kohë. Duhet një listë me hidraulik, elektricist, bojaxhi dhe pastrues, e provuar përpara se të duhet. Duhet një regjistër pagesash që kupton edhe pas dy vitesh. Dhe duhet të jesh i arritshëm kur dikush ka problem, jo vetëm kur vjen qiraja.
Kur agjencia ia vlen
Agjencia ia vlen kur jeton jashtë vendit dhe nuk mund të shkojë në apartament brenda ditës. Ia vlen kur ke disa njësi dhe qiramarrësit ndërrohen shpesh, sepse çdo ndërrim sjell vizita, kontratë dhe pastrim. Ia vlen edhe kur prona ka probleme të përsëritura që kërkojnë dikë me lidhje me mjeshtrit.
Në këto raste, komisioni blihet me kohën që nuk e shpenzon dhe me vonesat që shmang. Një muaj bosh në Tiranë kushton rreth 650 €, ose 65.000 lekë, për një apartament tipik me një dhomë gjumi. Nëse agjencia e mbush apartamentin më shpejt, komisioni shpesh del më i vogël se ai muaj.
Kur ia vlen ta bësh vetë
Ia vlen ta bësh vetë kur ke një ose dy apartamente, kur jeton në të njëjtin qytet dhe kur qiramarrësi ka qëndruar gjatë. Në këtë rast, puna mujore është e vogël: një pagesë, një faturë, ndonjë riparim në vit. Komisioni do të ishte një shpenzim i përhershëm për një punë që nuk ekziston çdo muaj.
Ia vlen edhe kur e njeh tregun e lagjes dhe nuk do që çmimi të vendoset nga dikush që nuk e sheh apartamentin çdo ditë. Pronari që e mban vetë e ndjen më shpejt kur qiramarrësi hallakaset dhe e zgjidh përpara se të bëhet borxh.
Përpara se ta marrësh përsipër, sigurohu që kontrata e qirasë i ka të shkruara qiranë, depozitën dhe kushtet e largimit. Përndryshe menaxhimi vetë do të thotë të zgjidhësh me gojë atë që duhej të ishte në letër.
Pyetjet para nënshkrimit
Pyet çfarë përfshihet në komision dhe çfarë paguhet veç tij. Pyet kush paguan riparimet, kush zgjedh mjeshtrin dhe a ka kufi mbi shpenzimet që agjencia mund të miratojë pa ty. Pyet sa shpesh merr raport dhe në çfarë forme: një listë pagesash apo një përmbledhje gojore.
Pyet edhe çfarë ndodh nëse largon agjencinë: sa është afati i paralajmërimit dhe a kalon kontrata e qiramarrësit te ti pa pengesa. Këto kushte duhet të jenë në kontratën me agjencinë, e jo në miqësi.
Rruga e mesme
Shumë pronarë nuk zgjedhin mes dy skajeve. Ata e mbajnë vetë regjistrin dhe vendimin, ndërsa punën fizike ia lënë një mjeshtri ose një menaxheri me orar. Kështu komisioni nuk paguhet çdo muaj, por shërbimi merret kur duhet.
Për këtë rrugë duhet një vend i vetëm ku janë kontrata, qiramarrësi, faturat dhe shpenzimet. Nëse këto janë në tri aplikacione dhe në një fletore, rruga e mesme kthehet në më shumë punë sesa agjencia. Mjeti nuk të zëvendëson mjeshtrin, por të heq punën e mbajtjes së shënimeve.
Taksa
Kushdo që e mbledh qiranë, deklarimi mbetet i pronarit; e ardhura tatohet me 15 për qind për individët. Nëse jeton jashtë vendit, ose e deklaron vetë, ose cakton një përfaqësues fiskal vendas — një vendim që duhet marrë bashkë me atë të menaxhimit. Më shumë në udhëzuesin për taksën e qirasë.
Property Sage është software menaxhimi për pronarë që e mbajnë vetë kontrollin: kontratat, faturat e qirasë, shpenzimet dhe dokumentet në një vend, edhe kur puna fizike bëhet nga dikush tjetër. Falas deri në 5 prona, pa kartë. Shiko planet.