Kontrata e qirasë: çfarë duhet të përmbajë
Çfarë duhet të mbajë kontrata e qirasë në Shqipëri: palët, qiraja, kohëzgjatja, depozita, kushtet e ndërprerjes dhe regjistrimi në e-Albania.
Kontrata del nga sirtari vetëm kur diçka shkon keq
Shumica e kontratave nënshkruhen me nxitim, ditën e hyrjes, ndërsa kutitë kalojnë nga makina. Pastaj, pas disa muajsh, lind pyetja: kush e paguan riparimin e bojlerit, a mund t'i mbajë çelësat qiramarrësi nëse ikën para afatit, dhe çfarë ndodh me depozitën. Nëse përgjigjja nuk është në letër, e vendos ai që bërtet më fort.
Kontrata nuk është dokument për zyrën e tatimeve. Është manuali i apartamentit për ditën kur marrëdhënia prishet. Këto janë pjesët që duhet të jenë të shkruara, jo të supozuara.
Palët dhe prona
Shkruaj emrin e plotë, numrin e dokumentit të identitetit dhe adresën për të dyja palët. Për pronën: adresën e saktë, numrin e apartamentit, sipërfaqen dhe çfarë përfshihet në qira — mobiljet, pajisjet, parkimi, depoja. Nëse diçka mbetet në apartament por nuk jepet me qira, shkruaje shprehimisht.
Bashkëngjit një inventar me fotografi. Ai inventar zgjidh më shumë mosmarrëveshje sesa çdo paragraf i gjatë juridik, sepse të dyja palët shohin të njëjtën gjë.
Qiraja, dita e pagesës dhe monedha
Shkruaj shumën, monedhën dhe ditën e pagesës. Përcakto nëse qiraja paguhet në dorë, me transfertë bankare apo në një mënyrë tjetër, dhe nëse pagesa e vonuar ka pasojë të shkruar. Shkruaj edhe kush i mban faturat e shërbimeve dhe si ia kalon qiramarrësit ato.
Nëse qiraja rritet gjatë kontratës, rritja duhet të jetë në tekst, me kushtin dhe momentin. Një marrëveshje gojore për rritje nuk mbahet mend në të njëjtën mënyrë nga të dyja palët.
Kohëzgjatja dhe rinovimi
Shkruaj datën e fillimit dhe datën e mbarimit, ose thuaj qartë se kontrata është pa afat. Për rinovimin, zgjidh një rregull: rinovohet automatikisht, rinovohet vetëm me shkrim, ose mbaron dhe palët flasin përsëri. Pa këtë rregull, qiramarrësi supozon se qëndron, dhe ti supozon se po largohet.
Ligji nr. 9670 "Për dhënien me qira të banesave" e kërkon kontratën me shkrim, me qiranë, kohëzgjatjen, depozitën dhe kushtet e ndërprerjes të përfshira. Këto katër pjesë janë minimumi, jo formulari i plotë.
Depozita
Shkruaj sa është depozita, kush e mban, kur mbahet dhe në çfarë kushtesh kthehet. Përcakto edhe afatin e kthimit pas largimit. Nëse depozita mbulon vetëm dëmtimin, thuaje; nëse mbulon edhe faturat e papaguara, thuaje edhe atë.
Bëj një inspektim me shkrim në hyrje dhe në dalje, me datë dhe me fotografi. Kur qiramarrësi largohet, zbritjet duhet të jenë të listuara, jo të përmbledhura në një fjali.
Kush paguan çfarë
Ndaj qartë shërbimet, riparimet e vogla dhe riparimet e mëdha. Cilat fatura i paguan qiramarrësi direkt, cilat kalojnë te pronari dhe kush paguan pjesën e përbashkët të ndërtesës. Shkruaj edhe kufirin: deri ku riparimi konsiderohet i vogël dhe kur thirret mjeshtri.
Pa këtë seksion, çdo defekt bëhet negociatë. Me këtë seksion, defekti është thjesht punë.
Kushtet e ndërprerjes dhe largimi
Përcakto sa ditë paralajmërim kërkon largimi nga secila palë, çfarë ndodh me kontratën nëse qiramarrësi nuk paguan dhe si trajtohet largimi i parakohshëm. Ligji kërkon arsye të vlefshme për ndërprerje dhe, në praktikë, procedura e largimit zgjat. Prandaj kushtet e shkruara janë mbrojtja e parë, jo gjyqi.
Regjistrimi në e-Albania
Në disa raste kontrata duhet të regjistrohet elektronikisht përmes e-Albania që të ketë vlerë ndaj palëve të treta. Regjistrimi nuk zëvendëson kontratën; ai i jep asaj një gjurmë zyrtare. Ruaj numrin e regjistrimit bashkë me kopjen e nënshkruar.
Kur pronari jeton jashtë vendit
Për pronarët e huaj, kontratat notarizohen dhe tatimi mbahet çdo muaj deri më datën 20, me një deklaratë DIVA. Nëse nuk je rezident, ose e deklaron vetë qiranë, ose cakton një përfaqësues fiskal vendas. Kjo duhet vendosur para nënshkrimit, jo pas muajit të parë.
Në Prishtinë regjistrimi bëhet në komunë
Në Prishtinë depozita është zakonisht një ose dy qira mujore, shërbimet paguhen veç qirasë dhe kontrata regjistrohet në komunë. Kontrata duhet ta pasqyrojë këtë: shuma e depozitës, faturat që mbeten në emër të qiramarrësit dhe kopja e regjistrimit.
Çfarë të mbash pranë
Ruaj kontratën e nënshkruar, inventarin me fotografi, vërtetimin e regjistrimit, faturat dhe çdo ndryshim me shkrim. Shkruaj datën e mbarimit dhe vendos një kujtesë përpara saj, që rinovimi të mos vendoset në javën e fundit.
Taksa
E ardhura nga qiraja tatohet me 15 për qind për individët, me një normë të vetme. Kontrata është dokumenti që lidh pagesat me pronën, prandaj një kopje e qartë dhe e datuar ia lehtëson punën edhe kontabilistit. Më shumë në udhëzuesin për taksën e qirasë, ndërsa hapat e dhënies me qira janë në udhëzuesin kryesor.
Property Sage mban kontratën, qiramarrësin, faturat dhe shpenzimet e të njëjtit apartament në një vend, me datat e mbarimit të dukshme. Falas deri në 5 prona, pa kartë. Shiko planet.